Kızambuk Ağacı

Türkçe Adı: Kızamık

Latince adı: Berberis vulgaris

Tıbbî Faydaları: Meyveleri soğuk algınlığına karşı kullanılmaktadır.

Yetiştiği yerler: Köyde meşe içlerinde, tarla tumplarının kenarlarında, özellikle erken olarak Madur?da, Tarmut?ta. Erzurum?da Çoruh vadisinde, Tortum gölü çevresinde yoğun olarak bulunur. Kızambuğun yaprakları ilkbaharda toplanır. Kırmızı küçük meyveleri ise -ki biz kızambuk gagası deriz- Eylül sonunda olgunlaşır.

Köydeki Faydaları: Kızambuk köyümüzde kim toplarsa onun olan ammeye ait bir çalı türüdür. Kabuğu desenli gri, iç ağacı yeşil-sarı karışımı sarıya yakın renkte, özdenlidir. Kızambuk dallarının yakılması ile elde edilen közlerle parlatılan Oltu taşından tespih ve diğer malzemeler daha parlak görünür. Kurumuş kızambuk dalları, tarla ve çayırlarda çay suyunu kaynatmak için birebirdir. Eskiden kurban bayramı arefesinde patlatılan kütüklerin fitili kızambuğun dallarından yapılırmış. Özdeni boşaltılan kızambuk dalının içine barut doldurulur ve böylece fitil yapılırmış.

Atalarımızdan gelen bir gelenekle kızambuk ve kuşburnu çubuğu ile hayvanlara vurulmaz. Çünkü dirip olurlar; kızambuk ve kuşburnu çubuğu yiyen öküz ya da eşek rivayete göre kan işeyebilir. Kalın bir kızambuk dalı, dayanaklı bir değnek ya da eşeğe tay için dayak olabilir. Çeçenin çeliği de yaş kızambuktan iyi olur. Tırmığın dişleri, tırpanın natının elceği, baltaların sapının demire sabitlenmesi gibi spesifik yerlerin ağacı da kızambuktur. Kızambuğun tek kusuru ise hemen çatlaması, kuru ise un ufak olmasıdır.

Deyim:
“Kızambuk,
Kız seni nerden kazanduk .”
(Melodik ve ritmik bir şekilde tek ayak değişimli koşuyla birlikte çocuklar birbirini kızdırmak için grupça tekrarlar.)

Eşref ALTAŞ

Loading

Bu yazıyı derecelendirmek için tıklayın!
[Toplam: 1 Ortalama: 1]

Bir yorum yazın

İsim girişi zorunlu, E-posta girişi isteğe bağlıdır. E-posta hesabınız yayımlanmayacaktır.

1 Yorum

  1. zakir

    kızanbukluğun çukur denilen araziden bahsetmemişsin.
    ama güzel bir tanıtım.
    yaprağını yemekte yeriz, meyvesini meşrubat yapıp içeriz, ağacını da her işte kullanırız.

© 2024 iNCi KöYü